Fulfillment đồ gia dụng: vì sao một thùng chiếm chỗ của một trăm món nhỏ

Bài cân nặng quy đổi và cách chọn thùng đưa ra một lời khuyên đúng cho hầu hết ngành hàng: chọn thùng vừa khít, đừng trả tiền cho không khí.

Với đồ gia dụng, lời khuyên đó hết tác dụng rất nhanh. Thùng đã khít rồi mà món hàng vẫn to. Không co được hàng lại thì bài toán đổi bản chất — từ chọn thùng sang chọn xem món nào đáng nằm trong kho.

Con số gốc: một mét khối kệ

Mọi thứ trong ngành này bắt nguồn từ một phép chia rất đơn giản.

Một mét khối kệ, lấp thực tế khoảng 70%, cho ra chừng 700 lít dùng được. Đặt hai loại hàng vào đó:

• Hàng nhỏ — hộp mỹ phẩm, phụ kiện — cỡ 0,5 lít mỗi món: chứa được khoảng 1.400 món.
• Đồ gia dụng — thùng nồi cỡ 40 × 35 × 35 cm, tức 49 lít: chứa được 14 thùng.

Chênh nhau khoảng một trăm lần, trên cùng một mét khối, cùng một khoản tiền thuê mặt bằng, cùng một khoản khấu hao kệ.

Vì phí lưu kho cuối cùng được chia cho số đơn xuất ra từ chỗ đó, chi phí lưu kho trên mỗi đơn của đồ gia dụng cao hơn hàng nhỏ ở mức rất khác biệt. Đây không phải chuyện bị tính đắt. Đây là số học của thể tích.

Bốn giả định bị phá vỡ cùng lúc

Một kho fulfillment không phải là cái nhà kho. Nó là một cỗ máy được thiết kế quanh bốn giả định, và đồ gia dụng phá cả bốn.

Giả định thứ nhất: hàng lên được kệ. Toàn bộ lợi thế mật độ của kho nằm ở chỗ xếp được nhiều tầng. Thùng gia dụng không lên kệ thường được, phải để sàn hoặc pallet, và chỉ chồng được vài lớp trước khi lớp dưới bị bẹp. Nguyên tắc chiều cao kệ và tầm với gần như không áp dụng được.

Giả định thứ hai: một người lấy được một mình. Hàng nặng hoặc quá khổ cần hai người, hoặc cần thiết bị. Một thao tác vốn mất mười lăm giây thành ra phải chờ đồng đội rảnh tay. Và đây cũng là vấn đề an toàn lao động chứ không chỉ là năng suất — chấn thương lưng trong kho phần lớn đến từ việc cố bê một mình.

Giả định thứ ba: gộp được nhiều đơn vào một chuyến đi. Hiệu suất lấy hàng của kho hiện đại đến từ việc gom hàng chục đơn vào một lượt đi, như mô tả ở bài xe đẩy hai tầng và tote. Với đồ gia dụng, một chuyến chở được một hoặc hai thùng. Lợi thế gộp đơn biến mất gần như hoàn toàn.

Giả định thứ tư: hàng đi được qua mạng chuyển phát tiêu chuẩn. Các hãng đều có ngưỡng về tổng ba cạnh, cạnh dài nhất và khối lượng. Vượt ngưỡng thì hoặc chịu phụ phí, hoặc bị từ chối nhận — và ngưỡng mỗi hãng một khác, nên phải hỏi trước chứ đừng đoán.

Điểm cần nhớ: đây không phải một khâu bị chậm mà bù được bằng khâu khác. Bốn khâu cùng lệch chuẩn, nên chi phí không tăng đều mà tăng dốc.

Cước quy đổi: với ngành này nó luôn thắng

Với hàng nhỏ và nặng, cước thường tính theo khối lượng thật. Với đồ gia dụng thì ngược lại: cân nặng quy đổi gần như luôn lớn hơn khối lượng thật, nên nó là con số quyết định.

Lấy ví dụ chiếc nồi trong hộp 40 × 35 × 35 cm. Phần lớn hãng trong nước dùng hệ số 5.000 và áp dụng khi tổng ba cạnh vượt 100 cm — hộp này tổng ba cạnh là 110 cm nên rơi đúng vào diện đó.

• Thể tích: 40 × 35 × 35 = 49.000 cm³, tức 49 lít
• Cân nặng quy đổi: 49.000 ÷ 5.000 = 9,8 kg
• Khối lượng thật của chiếc nồi: khoảng 4 kg

Người bán trả cước cho 9,8 kg dù chỉ gửi đi 4 kg. Và đây là chỗ nhiều người ra quyết định sai: khi thấy hàng hay móp, phản xạ tự nhiên là lồng thêm một thùng ngoài.

Lồng thêm thùng thường cộng khoảng 5 cm mỗi chiều. Hộp thành 45 × 40 × 40 cm, tức 72 lít, và cân nặng quy đổi nhảy lên 14,4 kg — tăng 47%. Năm centimet nghe rất nhỏ, nhưng nó bị nhân ba lần.

Cách ở giữa thường là điểm cân bằng: bọc màng co quanh thùng gốc, nẹp bốn góc, dán nhãn đè lên hình sản phẩm. Nó bảo vệ được thùng mà không đẩy thêm một centimet nào vào cước. Nguyên tắc bọc lót chi tiết nằm ở bài đóng gói hàng dễ vỡ.

Vì sao phải bảo vệ thùng gốc chứ không chỉ bảo vệ món hàng

Thùng gia dụng in hình sản phẩm và thông số, và nó được thiết kế để đi theo pallet trong container, không phải để đi lẻ qua mạng chuyển phát. Đi lẻ thì nó bị quăng, bị chồng lên, bị dán băng keo chằng chịt.

Khách nhận một chiếc nồi còn tốt trong cái thùng rách vẫn phàn nàn — và với nhóm mua làm quà tặng thì thùng rách là hỏng cả món quà. Đây đúng là tình huống đã gặp ở ngành giày dép: hộp không phải bao bì vận chuyển, hộp là một phần của sản phẩm.

Những món không nên nằm trong kho fulfillment

Đây là kết luận thật của bài, và nó không dễ nghe với một đơn vị fulfillment.

Một danh mục đồ gia dụng thường có ba nhóm rất khác nhau, và không phải nhóm nào cũng nên đưa vào kho:

• Hàng nhỏ, bán chạy — dao kéo, hộp nhựa, phụ kiện bếp. Đây là nhóm kho làm tốt nhất và nên đưa vào hết. Áp dụng phân loại ABC bình thường.
• Hàng cồng kềnh nhưng quay vòng nhanh — nồi chiên, máy xay bán đều mỗi ngày. Vẫn đáng để trong kho, vì phí lưu kho được chia cho nhiều đơn. Nên để sát khu đóng gói để rút ngắn quãng khiêng.
• Hàng cồng kềnh mà bán chậm — kệ tủ lắp ráp, bàn ghế, hàng mùa vụ. Đây là nhóm ăn tiền âm thầm: chiếm chỗ cả tháng để xuất vài đơn. Với nhóm này, giao thẳng từ nhà cung cấp thường rẻ hơn, hoặc giữ tại chỗ của chính người bán.

Phép thử đơn giản: lấy phí lưu kho một tháng của một vị trí, chia cho số đơn xuất ra từ vị trí đó trong tháng. Ra con số ăn quá sâu vào lãi mỗi đơn thì món đó không thuộc về kho fulfillment, dù nó vẫn thuộc về danh mục bán hàng.

Cách nghĩ rộng hơn về việc nên hay không nên thuê ngoài nằm ở bài khi nào nên thuê fulfillment.

Những việc kho nên làm khi đã nhận hàng cồng kềnh

• Đặt hàng cồng kềnh sát khu đóng gói. Với hàng nhỏ, quãng đường đi lấy là thứ cần tối ưu. Với hàng nặng, quãng đường khiêng mới là thứ cần tối ưu. Xem lại sơ đồ bố trí kho theo tiêu chí này.
• Đo và ghi kích thước ngay ở khâu nhận hàng. Biết trước thể tích thì mới cấp đúng vị trí và báo giá đúng, thay vì phát hiện ra lúc hàng đã nằm giữa lối đi. Thuộc về việc kiểm hàng đầu vào.
• Tách luồng đóng gói riêng. Một thùng gia dụng chiếm bàn đóng gói lâu gấp nhiều lần một đơn hàng nhỏ. Để chung luồng thì nó chặn cả hàng đợi phía sau. Chi tiết ở bài bố trí khu đóng gói.
• Chụp ảnh tình trạng thùng trước khi giao. Hàng này tỷ lệ khiếu nại về ngoại quan cao, và chi phí hoàn một thùng nặng rất lớn. Ảnh trước khi giao là thứ phân định được lỗi thuộc về kho hay thuộc về vận chuyển.

Tóm lại

Đồ gia dụng không khó ở chỗ đóng gói. Nó khó ở chỗ phá vỡ chính cái lợi thế mà kho fulfillment dựa vào để rẻ: xếp dày, lấy nhanh, gộp nhiều đơn một chuyến.

Vì vậy câu hỏi đúng cho ngành này không phải “làm sao giảm cước quy đổi” mà là “món nào đáng nằm trong kho, món nào nên đi đường khác”. Trả lời được câu đó thì phần còn lại chỉ là kỹ thuật.